نمایش مبدأ برای سبب نزول سوره نمل آیه 70

<div style="text-align:center;">سبب نزول آیه 70 سوره نمل</div>
=آیه مربوط به سبب‌نزول=
«وَ لَا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ وَ لَا تَكُنْ فِي ضَيْقٍ مِمَّا يَمْكُرُونَ» (النمل، 70) (و بر آنان غم مخور، و از آنچه مكر مى‌كنند تنگ‌دل مباش.)<ref name=":0">ترجمه محمدمهدی فولادوند</ref>
=خلاصه سبب نزول=
اندوه پیامبر (صلوات الله و سلامه علیه) از سخنان نابجای مشرکان سبب نزول آیه هفتاد سوره نمل شمرده شده است. سند روایت ضعیف است و مفسران آن را نقل نکردهاند. 
=بررسی تفصیلی سبب نزول=
==سبب نزول (اندوه پیامبر از تهمت مشرکان)[[#مستند 1|(ر.ک. مستند 1)]]==
بر اساس گزارشی از علی بن ابراهیم قمی، رسول خدا (صلوات الله و سلامه علیه) از تهمت‌ها و سخنان نابجای مشرکان ناراحت بود. مشرکان می‌گفتند: گفته‌های محمد افسانه‌های پیشینیانمان است. پیامبر اکرم از سخنان آنان اندوهگین شد تا اینکه خداوند آیه هفتاد سوره نمل را در مقام تسلای خاطر ایشان نازل کرد: از گفته و نیرنگ آنان اندوهگین نشو.‏<ref name=":1">تفسير القمي، قمی، ج 2، ص 130</ref>
===مصدر سبب نزول===
تفسیر القمی (شیعی، قرن 3، تفسیر روایی)
===بررسی سبب نزول[[#مستند 2|(ر.ک. مستند 2)]]===
علی بن ابراهیم قمی سندی در اینباره ندارد و بیانش بیشتر به برداشت از سیاق آیه شباهت دارد. هرچند که نزول سوره نمل در مکه بوده ‏<ref name=":2">مجمع البيان، طبرسی، ج 7، ص 327</ref> و محتوای روایت یادشده با الفاظ آیه هفتاد سوره نمل سازگاری دارد، بهجهت اشکال سندی و اینکه اکثر مفسران، ازجمله: طبری در جامع البیان، طوسی در التبیان، ابن عطیه در المحرر الوجیز، شوکانی در فتح القدیر، آلوسی در روح المعانی، قاسمی در محاسن التأویل، ابن عاشور در التحریر و التنویر، و طباطبایی در المیزان اشارهای به آن نکردهاند، احتمال سببیت روایت برای نزول آیه هفتاد سوره نمل ضعیف است. برخی از منابع تفسیری همانند تفسیر التحریر و التنویر به اندوه پیامبر (صلوات الله و سلامه علیه) از گفتار مشرکان اشاره کرده؛ اما آن را در قالب سبب نزول نیاوردهاند.‏<ref name=":3">التحریر و التنویر، ابن عاشور، ج 19، ص 299</ref>
<div class="mostanadat">
=مستندات=
==مستند 1==
'''تفسیر القمی، ج 2، ص 130:''' «وَ قالَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَ إِذا كُنَّا تُراباً وَ آباؤُنا أَ إِنَّا لَمُخْرَجُونَ لَقَدْ وُعِدْنا هذا نَحْنُ وَ آباؤُنا مِنْ قَبْلُ إِنْ هذا إِلَّا أَساطِيرُ الْأَوَّلِينَ» أي أكاذيب الأولين، فحزن رسول الله ص لذلك فأنزل الله تعالى «وَ لا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ وَ لا تَكُنْ فِي ضَيْقٍ مِمَّا يَمْكُرُونَ».
==مستند 2==
'''تفسیر مجمع البیان، ج 7، ص 37: '''«سورة النمل مكية و آياتها ثلاث و تسعون».

'''تفسیر التحریر و التنویر، ج 19، ص 299: '''«كانت الرحمة غالبة على النبي‏ء صلّى اللّه عليه و سلّم و الشفقة على الأمة من خلاله، فلما أنذر المكذبون بهذا الوعيد تحركت الشفقة في نفس الرسول عليه الصلاة و السلام فربط اللّه على قلبه بهذا التشجيع أن لا يحزن عليهم إذا أصابهم ما أنذروا به. و كان من رحمته صلّى اللّه عليه و سلّم حرصه على إقلاعهم عما هم عليه من تكذيبه و المكر به، فألقى اللّه في روعه رباطة جاش بقوله وَ لا تَكُنْ فِي ضَيْقٍ مِمَّا يَمْكُرُونَ». 
</div>
=منابع=
#‏‏ابن عاشور، محمد طاهر. (۱۴۱۱). التحریر و التنویر (ج ۱–30). بیروت: مؤسسة التاريخ العربي.‬ ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
#‏طبرسی، فضل بن حسن. (۱۳۷۲). مجمع البيان في تفسير القرآن (ج ۱–10). تهران: ناصر خسرو.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
#‏قمی، علی بن ابراهیم. (۱۳۶۳). تفسير القمي (ج ۱–2). قم: دار الکتاب.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬




<div style="margin-left:0.5in;margin-right:0in;"></div>
[[رده:قرآن]]
=منابع=
<references />