سبب نزول آیه 1 سوره أعلی
Ø¢ÛÙ Ù Ø±Ø¨ÙØ· ب٠سبب ÙØ²ÙÙ
Â«Ø³ÙØ¨ÙÙØÙ Ø§Ø³ÙÙ Ù Ø±ÙØ¨ÙÙÙ٠اÙÙØ£ÙعÙÙÙÙ» (Ø§ÙØ£Ø¹ÙÛØ 1) (ÙØ§Ù Ù¾Ø±ÙØ±Ø¯Ú¯Ø§Ø± ÙØ§ÙØ§Ù Ø®ÙØ¯ را بÙÂپاÙ٠بستاÙ.)[Û±]= Ø®ÙØ§ØµÙ سبب ÙØ²ÙÙ =
ابÙÙØ±ÛØ±Ù Ù Ø¨Ø±Ø®Û Ø§ØµØØ§Ø¨ از Ù¾ÛØ§Ù بر (صÙÙØ§Øª اÙÙÙ Ù Ø³ÙØ§Ù ٠عÙÛÙ) دربار٠ذکر Ø³Ø¬Ø¯Ù Ø³Ø¤Ø§Ù Ú©Ø±Ø¯ÙØ¯ ٠در Ù¾Û Ø¢ÙØ Ø¢ÛÙ ÙØ§Ø²Ù شد. اÛÙ Ø±ÙØ§Ûت بÙÂØ¬Ùت ØØ¶Ùر Ø§ÙØ±Ø§Ø¯ ٠تÙ٠ب٠کذب ٠ضعÛ٠در Ù ÛØ§Ù ÙÙÙâÚ©ÙÙØ¯Ú¯Ø§Ù Ø¢ÙØ Ù ÙØ¶Ùع (ساختگÛ) Ø¯Ø§ÙØ³ØªÙ Ø´Ø¯Ù Ù Ø§Ø²ÙØ¸Ø± Ù ØØªÙاÛÛ ÙÛØ² با Ø§Ø´Ú©Ø§Ù ÙØ§Ø³Ø§Ø²Ú¯Ø§Ø±Û ز٠اÙÛ ÙØ³Ø¨Øª Ø¨Ù Ø²Ù Ø§Ù ÙØ²Ù٠آÛÙ Ø±ÙØ¨ÙâØ±ÙØ³Øª.= Ø¨Ø±Ø±Ø³Û ØªÙØµÛÙÛ Ø³Ø¨Ø¨ ÙØ²ÙÙ =
سبب ÙØ²ÙÙ (Ø³Ø¤Ø§Ù Ø§ØµØØ§Ø¨ دربار٠ذکر سجدÙ)(ر.Ú©. Ù Ø³ØªÙØ¯ 1)
Ø¨Ø±Ø§Û Ø¢Û٠اÙÙ Ø³ÙØ±Ù اعÙÛ ÛÚ© سبب ÙØ²ÙÙ Ø¨ÛØ§Ù کردÙÂØ§Ùد. بر اساس ÛÚ© Ú¯Ø²Ø§Ø±Ø´Ø Ø³Ø¨Ø¨ ÙØ²Ù٠اÛ٠آÛÙ Ø³Ø¤Ø§Ù Ø¨Ø±Ø®Û Ø§ØµØØ§Ø¨ از Ù¾ÛØ§Ù بر (صÙÙØ§Øª اÙÙÙ Ù Ø³ÙØ§Ù ٠عÙÛÙ) دربار٠ذکر سجد٠است. ابÙÙØ±Ûر٠٠ÛâÚ¯ÙÛØ¯ از Ù¾ÛØ§Ù بر (صÙÙØ§Øª اÙÙÙ Ù Ø³ÙØ§Ù ٠عÙÛÙ) سؤا٠کردÛ٠ک٠ذکر سجد٠ÚÛØ³ØªØ سپس Ø¢ÛÙ ÙØ§Ø²Ù شد Ù ÙØ±Ù ÙØ¯: Â«Ø³ÙØ¨ÙÙØÙ Ø§Ø³ÙÙ Ù Ø±ÙØ¨ÙÙÙ٠اÙÙØ£ÙعÙÙÙÙ» (ÙØ§Ù Ù¾Ø±ÙØ±Ø¯Ú¯Ø§Ø± ÙØ§ÙØ§Ù Ø®ÙØ¯ را بÙÂپاÙ٠بستاÙ.) سپس رسÙ٠خدا ÙØ±Ù ÙØ¯: در سجد٠بگÙÛÛØ¯: Â«Ø³Ø¨ØØ§Ù Ø±Ø¨Ù Ø§ÙØ£Ø¹ÙÙ» (Ù ÙØ²Ù است Ù¾Ø±ÙØ±Ø¯Ú¯Ø§Ø± ÙØ§ÙØ§Û Ù Ù.)[Û²] اÛÙک٠پرسشگر ÚÙÂÚ©Ø³Û Ø¨ÙØ¯Ù در Ù ÛØ§Ù ٠صادر Ø§Ø®ØªÙØ§Ù است. Ø¨Ø±Ø®Û Ø¨ÙÂØ·Ùر Ú©ÙÛ Ø³Ø¨Ø¨ ÙØ²Ù٠را بدÙ٠ذکر شخص Ø¨ÛØ§Ù کردÙÂØ§ÙدØ[Û³] Ø¨Ø±Ø®Û Ø§Ø¨ÙÙØ±ÛرÙâ[Û²] Ù Ø¨Ø±Ø®Û Ù٠عÙÛ Ø¨Ù Ø§Ø¨Û Ø·Ø§ÙØ¨ را پرسشگر ٠اجرا Ø¯Ø§ÙØ³ØªÙÂØ§Ùد.â[Û´] â¬â¬â¬â¬=== ٠صادر سبب ÙØ²ÙÙ ===
Ù ØµØ§Ø¯Ø±Û Ú©Ù Ø¨Ø§ Ø§Ø®ØªÙØ§ÙÛ Ø§ÙØ¯Ú© سبب ÙØ²Ù٠را ÙÙ٠کردÙÂØ§Ùد:#
- Ù ÙØ§Ùب Ø§Ø¨Ù Ø´ÙØ± Ø¢Ø´ÙØ¨ (Ø´ÛØ¹ÛØ ÙØ±Ù 5Ø Ù ÙØ§Ùب)Ø
- ØªÙØ³Ûر Ø§ÙØ¯Ø± اÙÙ ÙØ«Ùر (سÙÛØ ÙØ±Ù 9Ø ØªÙØ³Ûر Ø±ÙØ§ÛÛ).
Ø¨Ø±Ø±Ø³Û Ø³Ø¨Ø¨ ÙØ²ÙÙ(ر.Ú©. Ù Ø³ØªÙØ¯ 2)
Ø³ÙØ¯ Ø±ÙØ§Ûت اÛ٠گزارش بÙÂØ¬Ùت ØØ¶Ùر Ø§Ø´Ø®Ø§ØµÛ ÙÙ ÚÙÙ Ù ØÙ د Ø¨Ù ÙØ¶Ù٠ک٠ب٠کذب ٠تÙÙ Ø¨ÙØ¯Ø Ù Ø²ÛØ¯ Ø§ÙØ¹Ù Û Ú©Ù Ø¯Ø± ÙÙÙ Ø±ÙØ§Ûت Ø¶Ø¹Ù Ø¯Ø§Ø´ØªØ Ù Ø®Ø¯ÙØ´ Ø§Ø³ØªØ Ø¨ÙÂÚ¯ÙÙÙâØ§Û Ú©Ù Ø§ÛÙ Ø±ÙØ§Ûت را Ù ÙØ¶Ùع (ساختگÛ) Ø¯Ø§ÙØ³ØªÙÂØ§Ùد.â[Ûµ]
اÛ٠گزارش از ÛÚ©ÂØ³Ù با بÛâØ§Ø¹ØªÙØ§ÛÛ Ù ÙØ³Ø±Ø§Ù Ù ÙØ§Ø¬Ù شد٠٠از دÛÚ¯Ø±Ø³Ù Ø§Ø²ÙØ¸Ø± ز٠اÙÛ Ø¨Ø§ Ø²Ù Ø§Ù ÙØ²Ù٠آÛÙ ÙØ§Ø³Ø§Ø²Ú¯Ø§Ø± Ø§Ø³ØªØ Ø²ÛØ±Ø§ Ø³ÙØ±Ù أعÙÛ (٠اÛ٠آÛÙ) در Ù Ú©Ù Ù ÙØ¨Ù از Ø¯Ø¹ÙØª ع٠ÙÙ Û Ù¾ÛØ§Ù بر (صÙÙØ§Øª اÙÙÙ Ù Ø³ÙØ§Ù ٠عÙÛÙ) Ø¨Ù Ø§Ø³ÙØ§Ù ÙØ§Ø²Ùâ Ø´Ø¯Ù استØâ[Û¶] ØØ§Ù Ø¢ÙÂÚ©Ù Ù ÙØ§Ø¨Ø¹ ØªØ§Ø±ÛØ®Û ز٠ا٠اÛ٠اÙÂØ¢Ùرد٠ابÙÙØ±Ûر٠(ÙØ§Ù٠اÛÙ Ø±ÙØ§Ûت) را در سا٠ÙÙÙØ¹ جÙÚ¯ Ø®ÛØ¨Ø± (ÙÙØªÙ Ù٠رÛ) Ø¯Ø§ÙØ³ØªÙâØ§ÙØ¯Øâ[Û·] ÛØ¹ÙÛ ÙÛ Ø¯Ø± Ø²Ù Ø§Ù ÙØ²Ù٠آÛ٠٠سÙÙ Ø§Ù ÙØ¨ÙØ¯Ù Ú©Ù Ø¨Ø®ÙØ§Ùد از Ú©ÛÙÛØª ذکر Ø³Ø¬Ø¯Ù Ø³Ø¤Ø§Ù Ú©ÙØ¯. با Ø¯Ø±ÙØ¸Ø±Ú¯Ø±Ùت٠اÛÙک٠در Ø¨Ø±Ø®Û Ù ÙØ§Ø¨Ø¹Ø Ø±ÙØ§Ûت از Ø§Ø¨Ù Ù Ø³Ø¹ÙØ¯ اÛÙÂÚ¯ÙÙÙ ÙÙÙâØ´Ø¯Ù: شخص پرسشگر از ذکر سجد٠عÙÛ Ø¨Ù Ø§Ø¨ÛâØ·Ø§ÙØ¨Ø[Û´] ٠اÙÙÛ٠٠رد Ù Ø¤Ù Ù Ø¨Ù Ø§Ø³ÙØ§Ù Ø¨ÙØ¯Ù است[Û¸]Ø Ø§Ø´Ú©Ø§Ù ÛØ§Ø¯Ø´Ø¯Ù Ø±ÙØ¹ Ù ÛÂØ´Ùد. Ø¨Ø±Ø®Û Ú©ØªØ¨ ØªÙØ³ÛØ±ÛØ ازج٠ÙÙ: جا٠ع Ø§ÙØ¨ÛØ§ÙØ ٠ج٠ع âØ§ÙØ¨ÛØ§ÙØ Ù ØØ§Ø³Ù Ø§ÙØªØ£ÙÛÙØ Ù Ø§ÙØªØØ±Ûر Ù Ø§ÙØªÙÙÛØ± بÙâØ·ÙØ±Ú©ÙÛ Ø§Ø´Ø§Ø±ÙâØ§Û Ø¨Ù Ø§Û٠سبب ÙØ²ÙÙ ÙکردÙâØ§ÙØ¯Ø ا٠ا Ø·ÙØ³Ûâ[Û¹] اب٠عطÛÙâ[Û±Û°] Ø´ÙکاÙÛâ[Û±Û±] Ø¢ÙÙØ³Ûâ[Û±Û²] ٠طباطباÛÛâ[Û±Û³] با Ø§Ø³ØªÙØ§Ø¯Ù از ØªØ¹Ø¨ÛØ± «Ù٠ا ÙØ²Ùت» (ÙÙگا٠Ûâک٠آÛÙ ÙØ§Ø²Ù شد) Ú¯ÙØªÙâØ§ÙØ¯: بعداز ÙØ²Ù٠آÛÙØ Ù¾ÛØ§Ù بر (صÙÙØ§Øª اÙÙÙ Ù Ø³ÙØ§Ù ٠عÙÛÙ) ذکر سجد٠را Ø¨ÛØ§Ùâ Ú©Ø±Ø¯ÙØ¯. Ø¨ÙØ§Ø¨Ø±Ø§ÛÙ Ø±ÙØ§Ûت ÛØ§Ø¯Ø´Ø¯Ù سبب ÙØ²ÙÙ Ø¨Ø±Ø§Û Ø¢ÛÙ ÙÛØ³Øª.
در Ø¨Ø±Ø®Û Ù ØµØ§Ø¯Ø±Ø Ø¨Ø¯Ù٠ذکر رÙÛØ¯Ø§Ø¯ ÛØ§Ø¯Ø´Ø¯ÙØ Ø¢ÙØ±Ø¯ÙÂØ§Ùد ک٠بعد از ÙØ²Ù٠اÛ٠آÛÙ Ù¾ÛØ§Ù بر (صÙÙØ§Øª اÙÙÙ Ù Ø³ÙØ§Ù ٠عÙÛÙ) خطاب Ø¨Ù Ø§ØµØØ§Ø¨ ÙØ±Ù ÙØ¯Ùد ک٠در Ø³Ø¬Ø¯ÙØ ذکر Â«Ø³Ø¨ØØ§Ù Ø±Ø¨Û Ø§ÙØ£Ø¹ÙÛ» را بگÙÛÙØ¯.â[Û±Û´]
Ù Ø³ØªÙØ¯Ø§Øª
Ù Ø³ØªÙØ¯ 1
ØªÙØ³Ûر Ø¨ØØ± Ø§ÙØ¹ÙÙÙ Ø Ø¬ 3Ø Øµ 570: «رÙÙ ÙÙ Ø§ÙØ®Ø¨Ø± Ø£ÙÙ ÙÙÙ: ÙØ§ رسÙ٠اÙÙÙ٠٠ا ÙÙÙÙ Ù٠رÙÙØ¹Ùا ÙÙØ²Ù Ø³ÙØ¨ÙÙØÙ Ø§Ø³ÙÙ Ù Ø±ÙØ¨ÙÙÙ٠اÙÙØ£ÙعÙÙÙ٠ب٠عÙÙ Ø§ÙØ¹Ø§ÙÙ ÙÙÙÙÙ Ø£ÙØ¨Ø± ب٠عÙ٠اÙÙØ¨Ùر Ù Ø§ÙØ¹ÙÙ Ù٠اÙÙÙØ± Ù Ø§ÙØºÙبة ÙØ¹ÙÙ Ø£Ù Ø±Ù ÙØ§Ùذ عÙÙ Ø®ÙÙÙ ÙÙ٠ا ÙØ²Ù ÙÙØ³ÙبÙÙØÙ Ø¨ÙØ§Ø³ÙÙ Ù Ø±ÙØ¨ÙÙÙ٠اÙÙØ¹ÙظÙÙÙ Ù ÙÙØ§Ù رسÙ٠اÙÙÙ٠صÙÙ٠اÙÙÙ٠عÙÙ٠٠سÙÙ : «اجعÙÙÙØ§ Ù٠رÙÙØ¹Ù٠» ÙÙØ§ÙÙØ§: Ù٠ا ÙÙÙÙ ÙÙ Ø³Ø¬ÙØ¯ÙØ§Ø ÙÙØ²Ù Ø³ÙØ¨ÙÙØÙ Ø§Ø³ÙÙ Ù Ø±ÙØ¨ÙÙÙ٠اÙÙØ£ÙعÙÙÙÙ ÙØ§Ù- عÙÙÙ Ø§ÙØ³Ùا٠-: «اجعÙÙÙØ§ ÙÙ Ø³Ø¬ÙØ¯Ù٠».
Ù ÙØ§Ùب Ø§Ø¨Ù Ø´ÙØ± Ø¢Ø´ÙØ¨Ø ج 2Ø Øµ 15: «تÙÙÙØ³ÙÙØ±Ù اÙÙÙÙØ·ÙÙØ§ÙÙ ÙÙØ§Ù٠ابÙÙÙ Ù ÙØ³ÙعÙÙØ¯Ù ÙÙØ§Ù٠عÙÙÙÙÙÙ ÙÙØ§ Ø±ÙØ³ÙÙÙ٠اÙÙÙÙÙÙ Ù ÙØ§ Ø£ÙÙÙÙÙÙ ÙÙÙ Ø§ÙØ³ÙÙØ¬ÙÙØ¯Ù ÙÙÙ Ø§ÙØµÙÙÙÙØ§Ø©Ù ÙÙÙÙØ²ÙÙÙâ Ø³ÙبÙÙØÙ Ø§Ø³ÙÙ Ù Ø±ÙØ¨ÙÙÙ٠اÙÙØ£ÙعÙÙÙÙâ ÙÙØ§ÙÙ ÙÙÙ ÙØ§ Ø£ÙÙÙÙÙÙ ÙÙÙ Ø§ÙØ±ÙÙÙÙÙØ¹Ù ÙÙÙÙØ²ÙÙÙâ ÙÙØ³ÙبÙÙØÙ Ø¨ÙØ§Ø³ÙÙ Ù Ø±ÙØ¨ÙÙÙ٠اÙÙØ¹ÙظÙÙÙ Ùâ ÙÙÙÙØ§Ù٠أÙÙÙÙÙÙ Ù ÙÙÙ ÙÙØ§Ù٠ذÙÙÙÙÙ».
ØªÙØ³Ûر Ø§ÙØ¯Ø± اÙÙ ÙØ«ÙØ±Ø Ø¬ 8Ø Øµ 481: «ÙÙØ£Ø®Ø±Ø¬ ابÙÙ Ù Ø±ÙØ¯ÙÙÙÙÙ٠عÙ٠أب٠ÙÙØ±ÙÙÙØ±ÙØ© ÙÙØ§ÙÙ: ÙÙÙÙÙÙØ§ ÙÙØ§ Ø±ÙØ³ÙÙ٠اÙÙÙ ÙÙÙÙÙ ÙÙÙÙÙ ÙÙÙ Ø³Ø¬ÙØ¯Ùا ÙÙØ£ÙÙØ²Ù اÙÙÙ {Ø³Ø¨Ø Ø§Ø³ÙÙ Ø±ÙØ¨Ù اÙÙØ£ÙعÙÙÙÙ} ÙÙØ£Ù رÙÙØ§ Ø±ÙØ³ÙÙ٠اÙÙ٠صÙ٠اÙÙ٠عÙÙÙÙÙÙÙ ÙÙØ³Ù٠أÙÙ ÙÙÙÙÙ ÙÙÙ Ø³Ø¬ÙØ¯Ùا Ø³ÙØ¨ÙØÙاÙÙ Ø±ÙØ¨ÙÙ٠اÙÙØ£ÙعÙÙÙÙ».== Ù Ø³ØªÙØ¯ 2 ==
Ø§ÙØ§Ø³ØªÛعاب ÙÛ Ø¨ÛØ§Ù Ø§ÙØ§Ø³Ø¨Ø§Ø¨Ø ج 3Ø Øµ 508: Â«Ø¹Ù Ø£Ø¨Ù ÙØ±Ùرة -رض٠اÙÙ٠عÙÙ-Ø ÙÙÙØ§: ÙØ§ رسÙ٠اÙÙÙ! ÙÙÙ ÙÙÙÙ ÙÙ Ø³Ø¬ÙØ¯ÙØ§Ø ÙØ£Ùز٠اÙÙÙ: {Ø³ÙØ¨ÙÙØÙ Ø§Ø³ÙÙ Ù Ø±ÙØ¨ÙÙÙ٠اÙÙØ£ÙعÙÙÙÙ}Ø ÙØ£Ù Ø±ÙØ§ Ø£Ù ÙÙÙÙ ÙÙ Ø³Ø¬ÙØ¯Ùا: "Ø³Ø¨ØØ§Ù Ø±Ø¨Ù Ø§ÙØ£Ø¹ÙÙ". [Ù ÙØ¶Ùع]Ø Ù¾Ø§ÙØ±ÙÛ: ÙÙÙØ§: ÙÙØ°Ø§ ÙØ°Ø¨ Ù ÙØ¶ÙØ¹Ø Ù ØÙ د ب٠اÙÙØ¶Ù ÙØ°Ø§Ø¨Ø ÙØ²Ùد Ø§ÙØ¹Ù ٠ضعÙÙ».
ØªÙØ³Ûر اÙÙ ØØ±Ø± اÙÙØ¬ÛØ²Ø Ø¬ 5Ø Øµ 469: «٠Ù٠ا ÙØ²Ùت ÙØ°Ù Ø§ÙØ¢ÙØ© ÙØ§Ù اÙÙØ¨Ù صÙ٠اÙÙÙ٠عÙÙ٠٠سÙÙ : «اجعÙÙÙØ§ ÙÙ Ø³Ø¬ÙØ¯ÙÙ â».
Ø§ÙØªÙØ³ÛØ± Ø§ÙØØ¯ÛØ«Ø ج 1Ø Øµ 511: «٠أسÙÙØ¨Ùا ÙÙÙ٠أÙÙØ§ بسبÙ٠عرض عا٠ÙÙØ¯Ø¹ÙØ© Ù Ø£ÙØ¯Ø§ÙÙØ§ Ù Ù ÙÙ Ø© اÙÙØ¨Ù صÙÙ٠اÙÙÙ٠عÙÙ٠٠سÙÙÙ Ù ÙÙØ³ ÙÙÙØ§ Ù ÙØ§ÙÙ Ù Ù Ø´Ø§ÙØ¯ جدÙÙØ©Ø Ù ÙØ¹ÙÙØ§ ÙØ²Ùت بعد اÙÙØ§ØªØØ©. Ø£Ù ÙØ²Ùت ÙØ¨Ù ÙØ²Ù٠٠ا تض٠٠ØÙØ§ÙØ© Ù ÙØ§Ù٠اÙÙÙØ§Ø± ٠أÙÙØ§ÙÙÙ Ù Ø§ÙØ±Ø¯ عÙÙÙ٠».
Ø§ÙØ§Ø³ØªÛعاب ÙÛ Ù Ø¹Ø±ÙÙ Ø§ÙØ§ØµØØ§Ø¨Ø ج 4Ø Øµ 1771: «أسÙÙ Ø£ÙØ¨ÙÙ ÙØ±Ùرة Ø¹Ø§Ù Ø®ÙØ¨Ø±Ø ÙØ´ÙØ¯ÙØ§ Ù ÙØ¹Ù رسÙ٠اÙÙ٠صÙ٠اÙÙ٠عÙÙÙ ÙØ³ÙÙ Ø Ø«Ù ÙØ²Ù Ù ÙÙØ§Ø¸Ø¨ عÙÙÙÙÙÙ٠رغبة ÙÙÙ Ø§ÙØ¹Ù٠راضÙÙØ§ بشبع بطÙÙ».
Ù ÙØ§Ùب Ø§Ø¨Ù Ø´ÙØ± Ø¢Ø´ÙØ¨Ø ج 2Ø Øµ 15: «تÙÙÙØ³ÙÙØ±Ù اÙÙÙÙØ·ÙÙØ§ÙÙ ÙÙØ§Ù٠ابÙÙÙ Ù ÙØ³ÙعÙÙØ¯Ù ÙÙØ§Ù٠عÙÙÙÙÙÙ ÙÙØ§ Ø±ÙØ³ÙÙÙ٠اÙÙÙÙÙÙ Ù ÙØ§ Ø£ÙÙÙÙÙÙ ÙÙÙ Ø§ÙØ³ÙÙØ¬ÙÙØ¯Ù ÙÙÙ Ø§ÙØµÙÙÙÙØ§Ø©Ù ÙÙÙÙØ²ÙÙÙâ Ø³ÙبÙÙØÙ Ø§Ø³ÙÙ Ù Ø±ÙØ¨ÙÙÙ٠اÙÙØ£ÙعÙÙÙÙâ ÙÙØ§ÙÙ ÙÙÙ ÙØ§ Ø£ÙÙÙÙÙÙ ÙÙÙ Ø§ÙØ±ÙÙÙÙÙØ¹Ù ÙÙÙÙØ²ÙÙÙâ ÙÙØ³ÙبÙÙØÙ Ø¨ÙØ§Ø³ÙÙ Ù Ø±ÙØ¨ÙÙÙ٠اÙÙØ¹ÙظÙÙÙ Ùâ ÙÙÙÙØ§Ù٠أÙÙÙÙÙÙ Ù ÙÙÙ ÙÙØ§Ù٠ذÙÙÙÙÙ».
ØªØ§Ø±ÛØ® Ø·Ø¨Ø±ÛØ ج 2Ø Øµ 310: «أÙÙÙÙÙÙ Ù ÙÙÙ Ø£ÙØ³ÙÙÙÙ Ù Ù ÙØ¹Ù Ø±ÙØ³ÙÙÙ٠اÙÙÙÙÙ٠ص عÙÙÙÙÙ٠بÙÙÙ Ø£ÙØ¨ÙÙ Ø·ÙØ§ÙÙØ¨Ù».
ØªÙØ³Ûر Ø§ÙØªØ¨ÛØ§ÙØ ج 10Ø Øµ 329: «رÙ٠أÙÙ Ù٠ا ÙØ²Ùت ÙØ°Ù Ø§ÙØ³ÙØ±Ø©Ø ÙØ§Ù اÙÙØ¨Ù صÙ٠اÙÙ٠عÙÙ٠٠آÙÙ Ø¶Ø¹ÙØ§ ÙØ°Ø§ ÙÙ Ø³Ø¬ÙØ¯ÙÙ â».
ØªÙØ³Ûر اÙÙ ØØ±Ø± اÙÙØ¬ÛØ²Ø Ø¬ 5Ø Øµ 469: «٠Ù٠ا ÙØ²Ùت ÙØ°Ù Ø§ÙØ¢ÙØ© ÙØ§Ù اÙÙØ¨Ù صÙ٠اÙÙÙ٠عÙÙ٠٠سÙÙ : «اجعÙÙÙØ§ ÙÙ Ø³Ø¬ÙØ¯ÙÙ â».
ØªÙØ³Ûر ÙØªØ اÙÙØ¯ÛØ±Ø Ø¬ 5Ø Øµ 517: Â«Ù ÙØ¯ أخرج Ø£ØÙ د Ù Ø£Ø¨Ù Ø¯Ø§ÙØ¯ ٠اب٠٠اجة ٠اب٠اÙÙ ÙØ°Ø± ٠اب٠٠ردÙÙÙ Ø¹Ù Ø¹ÙØ¨Ø© ب٠عا٠ر Ø§ÙØ¬ÙÙÙ ÙØ§Ù: «Ù٠ا ÙØ²Ùت ÙÙØ³ÙبÙÙØÙ Ø¨ÙØ§Ø³ÙÙ Ù Ø±ÙØ¨ÙÙÙ٠اÙÙØ¹ÙظÙÙÙ Ù* ÙØ§Ù ÙÙØ§ رسÙ٠اÙÙÙ٠صÙÙ٠اÙÙÙ٠عÙÙ٠٠سÙÙÙ : اجعÙÙÙØ§ Ù٠رÙÙØ¹ÙÙ Ø ÙÙ٠ا ÙØ²Ùت Ø³ÙØ¨ÙÙØÙ Ø§Ø³ÙÙ Ù Ø±ÙØ¨ÙÙÙ٠اÙÙØ£ÙعÙÙÙÙ ÙØ§Ù: اجعÙÙÙØ§ ÙÙ Ø³Ø¬ÙØ¯Ù٠».
ØªÙØ³Ûر Ø±ÙØ اÙ٠عاÙÛØ ج 15Ø Øµ 314: Â«Ø£Ø®Ø±Ø¬Ù Ø§ÙØ¥Ù ا٠أØÙ د Ù Ø£Ø¨Ù Ø¯Ø§ÙØ¯ ٠اب٠٠اجة Ù ØºÙØ±ÙÙ Ø¹Ù Ø¹ÙØ¨Ø© ب٠عا٠ر Ø§ÙØ¬ÙÙÙ ÙØ§Ù: Ù٠ا ÙØ²Ùت ÙÙØ³ÙبÙÙØÙ Ø¨ÙØ§Ø³ÙÙ Ù Ø±ÙØ¨ÙÙÙ٠اÙÙØ¹ÙظÙÙÙ Ù [اÙÙØ§Ùعة: 74] ÙØ§Ù ÙÙØ§ رسÙ٠اÙÙÙ٠صÙÙ٠اÙÙÙ٠عÙÙ٠٠سÙÙ : «اجعÙÙÙØ§ Ù٠رÙÙØ¹Ù٠» ÙÙ٠ا ÙØ²Ùت Ø³ÙØ¨ÙÙØÙ Ø§Ø³ÙÙ Ù Ø±ÙØ¨ÙÙÙ٠اÙÙØ£ÙعÙÙÙÙ ÙØ§Ù: «اجعÙÙÙØ§ ÙÙ Ø³Ø¬ÙØ¯Ù٠».
ØªÙØ³Ûر اÙÙ ÛØ²Ø§ÙØ Ø¬ 20Ø Øµ 217: Â«Ø£Ø®Ø±Ø¬Ù Ø§ÙØ¥Ù ا٠أØÙ د Ù Ø£Ø¨Ù Ø¯Ø§ÙØ¯ ٠اب٠٠اجة Ù ØºÙØ±ÙÙ Ø¹Ù Ø¹ÙØ¨Ø© ب٠عا٠ر Ø§ÙØ¬ÙÙÙ ÙØ§Ù: Ù٠ا ÙØ²Ùت ÙÙØ³ÙبÙÙØÙ Ø¨ÙØ§Ø³ÙÙ Ù Ø±ÙØ¨ÙÙÙ٠اÙÙØ¹ÙظÙÙÙ Ù [اÙÙØ§Ùعة: 74] ÙØ§Ù ÙÙØ§ رسÙ٠اÙÙÙ٠صÙÙ٠اÙÙÙ٠عÙÙ٠٠سÙÙ : «اجعÙÙÙØ§ Ù٠رÙÙØ¹Ù٠» ÙÙ٠ا ÙØ²Ùت Ø³ÙØ¨ÙÙØÙ Ø§Ø³ÙÙ Ù Ø±ÙØ¨ÙÙÙ٠اÙÙØ£ÙعÙÙÙÙ ÙØ§Ù: «اجعÙÙÙØ§ ÙÙ Ø³Ø¬ÙØ¯Ù٠».
ØªÙØ³Ûر Ø¨ØØ± Ø§ÙØ¹ÙÙÙ Ø Ø¬ 3Ø Øµ 570: «رÙÙ ÙÙ Ø§ÙØ®Ø¨Ø± Ø£ÙÙ ÙÙÙ: ÙØ§ رسÙ٠اÙÙÙ٠٠ا ÙÙÙÙ Ù٠رÙÙØ¹Ùا ÙÙØ²Ù Ø³ÙØ¨ÙÙØÙ Ø§Ø³ÙÙ Ù Ø±ÙØ¨ÙÙÙ٠اÙÙØ£ÙعÙÙÙ٠ب٠عÙÙ Ø§ÙØ¹Ø§ÙÙ ÙÙÙÙÙ Ø£ÙØ¨Ø± ب٠عÙ٠اÙÙØ¨Ùر Ù Ø§ÙØ¹ÙÙ Ù٠اÙÙÙØ± Ù Ø§ÙØºÙبة ÙØ¹ÙÙ Ø£Ù Ø±Ù ÙØ§Ùذ عÙÙ Ø®ÙÙÙ ÙÙ٠ا ÙØ²Ù ÙÙØ³ÙبÙÙØÙ Ø¨ÙØ§Ø³ÙÙ Ù Ø±ÙØ¨ÙÙÙ٠اÙÙØ¹ÙظÙÙÙ Ù* ÙÙØ§Ù رسÙ٠اÙÙÙ٠صÙÙ٠اÙÙÙ٠عÙÙ٠٠سÙÙ : «اجعÙÙÙØ§ Ù٠رÙÙØ¹Ù٠» ÙÙØ§ÙÙØ§: Ù٠ا ÙÙÙÙ ÙÙ Ø³Ø¬ÙØ¯ÙØ§Ø ÙÙØ²Ù Ø³ÙØ¨ÙÙØÙ Ø§Ø³ÙÙ Ù Ø±ÙØ¨ÙÙÙ٠اÙÙØ£ÙعÙÙÙÙ ÙØ§Ù- عÙÙÙ Ø§ÙØ³Ùا٠-: «اجعÙÙÙØ§ ÙÙ Ø³Ø¬ÙØ¯Ù٠».
ØªÙØ³Ûر Ø§ÙØªØ¨ÛØ§ÙØ ج 10Ø Øµ 329: «رÙ٠أÙÙ Ù٠ا ÙØ²Ùت ÙØ°Ù Ø§ÙØ³ÙØ±Ø©Ø ÙØ§Ù اÙÙØ¨Ù صÙ٠اÙÙ٠عÙÙ٠٠آÙÙ Ø¶Ø¹ÙØ§ ÙØ°Ø§ ÙÙ Ø³Ø¬ÙØ¯ÙÙ â».
ØªÙØ³Ûر اÙÙØ±Ø¢Ù Ø§ÙØ¹Ø¸ÛÙ Ø§Ø¨Ù Ú©Ø«ÛØ±Ø ج 8Ø Øµ 371: Â«ÙØ§Ù Ø§ÙØ¥Ù ا٠أØÙ د: ØØ¯Ø«Ùا أب٠عبد Ø§ÙØ±ÙØÙ Ù ØØ¯Ø«Ùا Ù ÙØ³Ù ÙØ¹Ù٠اب٠أÙÙØ¨ Ø§ÙØºØ§ÙÙÙØ ØØ¯Ø«Ùا Ø¹Ù Ù Ø¥ÙØ§Ø³ ب٠عا٠ر س٠عت Ø¹ÙØ¨Ø© ب٠عا٠ر Ø§ÙØ¬ÙÙÙ: Ù٠ا ÙØ²Ùت ÙÙØ³ÙبÙÙØÙ Ø¨ÙØ§Ø³ÙÙ Ù Ø±ÙØ¨ÙÙÙ٠اÙÙØ¹ÙظÙÙÙ Ù* [اÙÙØ§Ùعة: 74] ÙØ§Ù ÙÙØ§ رسÙ٠اÙÙÙ٠صÙÙ٠اÙÙÙ٠عÙÙ٠٠سÙÙÙ : «اجعÙÙÙØ§ Ù٠رÙÙØ¹Ù٠» ÙÙ٠ا ÙØ²Ùت Ø³ÙØ¨ÙÙØÙ Ø§Ø³ÙÙ Ù Ø±ÙØ¨ÙÙÙ٠اÙÙØ£ÙعÙÙÙÙ ÙØ§Ù: «اجعÙÙÙØ§ ÙÙ Ø³Ø¬ÙØ¯Ù٠».= Ù ÙØ§Ø¨Ø¹ =
- ââ«Ø¢ÙÙØ³ÛØ Ù ØÙ ÙØ¯ ب٠عبد اÙÙÙ. (Û±Û´Û±Ûµ). Ø±ÙØ اÙ٠عاÙÙ ÙÙ ØªÙØ³Ûر اÙÙØ±Ø¢Ù Ø§ÙØ¹Ø¸ÛÙ Ù Ø§ÙØ³Ø¨Ø¹ اÙ٠ثاÙÙ (ج Û±â16). Ø¨ÛØ±Ùت: دار اÙکتب Ø§ÙØ¹ÙÙ ÙØ©.â¬
- ââ«Ø§Ø¨Ù Ø´ÙØ± Ø¢Ø´ÙØ¨Ø Ù ØÙ د ب٠عÙÛ. (Û±Û³Û·Û¶). اÙÙ ÙØ§ÙØ¨Ø Ø§Ø¨Ù Ø´ÙØ± Ø¢Ø´ÙØ¨ (ج Û±â4). ÙÙ : Ø¹ÙØ§Ù Ù.â¬
- ââ«Ø§Ø¨Ùâ Ø¹Ø¨Ø¯ Ø§ÙØ¨Ø±Ø ÛÙØ³Ùâ Ø¨Ùâ Ø¹Ø¨Ø¯ اÙÙÙ. (Û±Û´Û±Û²). Ø§ÙØ§Ø³ØªÙعاب ÙÙ Ù Ø¹Ø±ÙØ© Ø§ÙØ£ØµØØ§Ø¨ (ج Û±â4). Ø¨ÛØ±Ùت: دار Ø§ÙØ¬ÙÙ.â¬
- ââ«Ø§Ø¨Ù عطÛÙØ Ø¹Ø¨Ø¯Ø§ÙØÙ Ø¨Ù ØºØ§ÙØ¨. (Û±Û´Û²Û²). اÙÙ ØØ±Ø± اÙÙØ¬Ûز ÙÛ ØªÙØ³Ûر اÙکتاب Ø§ÙØ¹Ø²Ûز (ج Û±â6). Ø¨ÛØ±Ùت: دار اÙکتب Ø§ÙØ¹ÙÙ ÙØ©.â¬
- ââ«Ø§Ø¨Ù Ú©Ø«ÛØ±Ø اس٠اعÛ٠ب٠ع٠ر. (Û±Û´Û±Û¹). ØªÙØ³Ûر اÙÙØ±Ø¢Ù Ø§ÙØ¹Ø¸ÛÙ (ج Û±â9). Ø¨ÛØ±Ùت: دار اÙکتب Ø§ÙØ¹ÙÙ ÙØ©.â¬
- ââ«Ø¯Ø±ÙØ²ÙØ Ù ØÙ د عزÙ. (Û±Û³Û¸Û³). âØ§ÙØªÙØ³ÛØ± Ø§ÙØØ¯ÛØ«â¯: ØªØ±ØªÛØ¨ Ø§ÙØ³Ùر ØØ³Ø¨ اÙÙØ²ÙÙ (ج Û±â10). Ø¨ÛØ±Ùت: دار Ø§ÙØºØ±Ø¨ Ø§ÙØ¥Ø³Ùا٠Ù.â¬
- ââ«Ø³ÙÛÙ Ø¨Ù Ø¹ÛØ¯ اÙÙÙØ§ÙÛ. (Û±Û´Û²Ûµ). Ø§ÙØ§Ø³ØªÛعاب ÙÛ Ø¨ÛØ§Ù ٠عرÙÙ Ø§ÙØ£Ø³Ø¨Ø§Ø¨. Ù Ú©Ù: دار Ø§Ø¨Ù Ø§ÙØ¬ÙزÙ.â¬
- ââ«Ø³Ù رÙÙØ¯ÛØ ÙØµØ± ب٠٠ØÙ د. (Û±Û´Û±Û´). Ø¨ØØ± Ø§ÙØ¹ÙÙÙ (ج Û±â3). Ø¨ÛØ±Ùت: دار اÙÙکر.â¬
- ââ«Ø³ÛÙØ·ÛØ Ø¹Ø¨Ø¯ Ø§ÙØ±ØÙ ٠ب٠ابÛâ Ø¨Ú©Ø±. (Û±Û´Û°Û´). Ø§ÙØ¯Ø± اÙÙ ÙØ«Ùر ÙÛ Ø§ÙØªÙØ³ÛØ± باÙÙ Ø§Ø«ÙØ± (ج Û±â6). ÙÙ : کتابخاÙ٠ع٠ÙÙ Û Ù Ø±Ø¹Ø´Û ÙØ¬ÙÛ (رÙ).â¬
- ââ«Ø´ÙکاÙÛØ Ù ØÙ د. (Û±Û´Û±Û´). ÙØªØ اÙÙØ¯Ûر (ج Û±â6). د٠شÙ: دار Ø§Ø¨Ù Ú©Ø«ÙØ±.â¬
- ââ«Ø·Ø¨Ø§Ø·Ø¨Ø§ÛÛØ Ù ØÙ Ø¯ØØ³ÛÙ. (Û±Û´Û±Û·). اÙÙ ÛØ²Ø§Ù ÙÙ ØªÙØ³Ûر اÙÙØ±Ø¢Ù (ج Û±â20). Ø¨ÛØ±Ùت: ٠ؤسسة Ø§ÙØ£Ø¹ÙÙ Ù ÙÙÙ Ø·Ø¨ÙØ¹Ø§Øª.â¬
- ââ«Ø·Ø¨Ø±ÛØ Ù ØÙ د Ø¨Ù Ø¬Ø±ÛØ±. (بÛâØªØ§). ØªØ§Ø±ÛØ® Ø§ÙØ·Ø¨Ø±Ù: ØªØ§Ø±ÙØ® Ø§ÙØ£Ù ٠٠اÙÙ ÙÙÙ (ج Û±â11). Ø¨ÛØ±Ùت: Û±Û³Û¸Û·.â¬
- ââ«Ø·ÙØ³ÛØ Ù ØÙ د Ø¨Ù ØØ³Ù. (Û±Û´Û±Û´). Ø§ÙØªØ¨Ùا٠ÙÙ ØªÙØ³Ùر اÙÙØ±Ø¢Ù (ج Û±â10). Ø¨ÛØ±Ùت: دار Ø¥ØÙاء Ø§ÙØªØ±Ø§Ø« Ø§ÙØ¹Ø±Ø¨Ù.â¬
Ù ÙØ§Ø¨Ø¹
- â ØªØ±Ø¬Ù Ù Ù ØÙ Ø¯Ù ÙØ¯Û ÙÙÙØ§Ø¯ÙÙØ¯
- â Û²Ù«Û° Û²Ù«Û± Ø§ÙØ¯Ø± اÙÙ ÙØ«ÙØ±Ø Ø³ÛÙØ·ÛØ Ø¬ 6Ø Øµ 338
- â ØªÙØ³ÛØ± Ø¨ØØ± Ø§ÙØ¹ÙÙÙ Ø Ø³Ù Ø±ÙÙØ¯ÛØ Ø¬ 10Ø Øµ 329
- â Û´Ù«Û° Û´Ù«Û± اÙÙ ÙØ§Ùب Ø§Ø¨Ù Ø´ÙØ± Ø¢Ø´ÙØ¨Ø Ø§Ø¨Ù Ø´ÙØ± Ø¢Ø´ÙØ¨Ø ج 2Ø Øµ 15
- â Ø§ÙØ§Ø³ØªÛØ¹Ø§Ø¨ ÙÛ Ø¨ÛØ§Ù ٠عرÙÙ Ø§ÙØ£Ø³Ø¨Ø§Ø¨Ø اÙÙÙØ§ÙÛØ ج 3Ø Øµ 508
- â âØ§ÙØªÙØ³ÛØ± Ø§ÙØØ¯ÛØ«Ø Ø¯Ø±ÙØ²ÙØ Ø¬ 1Ø Øµ 511
- â Ø§ÙØ§Ø³ØªÙØ¹Ø§Ø¨ ÙÙ Ù Ø¹Ø±ÙØ© Ø§ÙØ£ØµØØ§Ø¨Ø ابÙâ Ø¹Ø¨Ø¯ Ø§ÙØ¨Ø±Ø ج 4Ø Øµ 1771
- â ØªØ§Ø±ÙØ® Ø§ÙØ£Ù ٠٠اÙÙ ÙÙÙØ Ø·Ø¨Ø±ÛØ ج 2Ø Øµ 310
- â Ø§ÙØªØ¨ÙØ§Ù ÙÙ ØªÙØ³Ùر اÙÙØ±Ø¢ÙØ Ø·ÙØ³ÛØ Ø¬ 10Ø Øµ 329
- â Ø§ÙÙ ØØ±Ø± اÙÙØ¬ÛØ²Ø Ø§Ø¨Ù Ø¹Ø·ÛÙØ ج 5Ø Øµ 469
- â ÙØªØ اÙÙØ¯ÛØ±Ø Ø´ÙکاÙÛØ ج 5Ø Øµ 517
- â Ø±ÙØ Ø§Ù٠عاÙÙØ Ø¢ÙÙØ³ÛØ Ø¬ 15Ø Øµ 314
- â Ø§ÙÙ ÛØ²Ø§ÙØ Ø·Ø¨Ø§Ø·Ø¨Ø§ÛÛØ ج 20Ø Øµ 270
- â Ø¨ØØ± Ø§ÙØ¹ÙÙÙ Ø Ø³Ù Ø±ÙÙØ¯ÛØ Ø¬ 10Ø Øµ 329â¬Ø â«Ø§ÙØªØ¨ÙØ§Ù ÙÙ ØªÙØ³Ùر اÙÙØ±Ø¢ÙØ Ø·ÙØ³ÛØ Ø¬ 10Ø Øµ 329â¬Ø â«ØªÙØ³ÛØ± اÙÙØ±Ø¢Ù Ø§ÙØ¹Ø¸ÛÙ Ø Ø§Ø¨Ù Ú©Ø«ÛØ±Ø ج 8Ø Øµ 371

ÙØ¸Ø±Ø§Øª